Publikacija
Grocka

OPŠTINA GROCKA - Istorija

Najstariji tragovi naselja na današnjoj teritoriji opštine Grocka datiraju iz doba neolita ( mla|e kameno doba ) i otkriveni su u Vinči, koja je danas jedno od najznačajnijih arheolških nalazišta na Starom kontinentu. Najnoviji podaci ukazuju da je na obali Dunava bilo najveće i najstarije urbano neolitsko naselje u Evropi, sa tragovima organizovanog života od pre 5. 500 godina. Istom periodu pripada i lokalitet Agino brdo u Grockoj, kao i lokalitet Dubočaj, a u atarima još nekoliko sela gročanske opštine otkriveni su predmeti koji potiču iz bronzanog i mlađeg kamenog doba.

Teritorija Grocke je u antičkom periodu bila sastavni deo rimske provincije Gornja Mezija. U tom periodu ( I vek ) nastala je trasa puta koja je povezivala Singidunum ( Beograd ) i Viminacijum ( Kostolac ), a naselja Vinča, Ritopek, Grocka i Brestovik nastali su duž tog rimskog puta. Jedan od najstarijih spomenika kulture iz rimskog perioda, čuvena rimska grobnica, pronađena je na seoskom groblju u Brestoviku i kao izvanredan primer sakralne arhitekture tog doba, danas je pod zaštitom države.

Na lokalitetima Vodice i Kamena glavice ( Ritopek ) konstatovane su ranosrpske nekropole iz X i XII veka, a na lokalitetima u ovom naselju kao i na ušću bolečke reke, otkriveni su komadi slovenske keramike. Ranosrpke nekropole konstatovane su i na lokalitetima: Podunavlje, Karaula, Garaška vodenica, Ošljana, Bostanište, Orešac i Visoka ravan u Vinči, Grockoj i selu Živkovac, {to samo govori o izuzetno bogatoj istoriji ovog kraja.

Naselje Grocka se u pisanoj formi prvi put pominje u IX veku. U popisu mesta bugarskog episkopa iz 878 godine, ovo naseljeno mesto nosi ime Gardec. Hajdar Čelebija u dnevniku o pohodu turskog sultana Sulejmana Veličanstvenog na Ugarsku iz 1521. godine, Grocku naziva Hisarlik ( utvrđena vojna postaja na carigradskom drumu ), ili na našem jeziku – Gradište. Evlija Ćelebija Grocku opisuje kao Četverougano utvrđenje u kome su skladišta municije, žitni magacini, džamija i dva mala hana. U popisu iz 1560. godine, osim varoši koja ima dve mahale, muslimansku sa 11 i hrišćansku sa 28 domova, pominje se i grad koji ima dizdara i oko 70 vojnika.

Godine 1717. Grocku su osvojili Austrijanci, a u njenoj neposrednoj blizini se 1739. godine odigrala odlučujuć bitka između Austrijanaca i Turaka posle koje su Turci osvojili Beograd. Iz perioda njihove vladavine ostalo je dosta dokumenata i predmeta koji predstavljaju svedoćanstvo jednog vremena, a tada je nastao i jedan od najznačajnijih spomenika – manastir Rajinovac ( XVI vek ) u Begaljici ,u čijem dvorištu je grob begaljičkog kneza Ilije Andrejevi}a Palalije. U okviru manastirskog kompleksa izvire izvor za koga smatraju verujući da je čudotvoran i da ima isceliteljske moći, te mu često dovode nevoljnike i bolesne, ne bi li pronašli spasenje i ozdravljenje u njegovoj vodi.

Za Grocku se, u nešto kasnijem periodu, vezuje i ime Ilije Garašanina, a sačuvano je i više građevinskih objekata sa početka i sredine XIX veka.

Istorija Istorija Istorija Istorija
  • Istorija
  • Istorija
  • Istorija
  • Istorija
  • Istorija
  • Istorija